Sac kalınlık tablosu, metal imalat projelerinde doğru malzeme seçimi, ağırlık hesaplaması ve maliyet öngörüsü için kullanılan temel bir referans kaynağıdır. Sac metal imalatında malzeme seçimi, parçanın mekanik gereksinimleri, kullanım ortamı, bükülebilirlik ihtiyaçları ve bütçe kısıtlamalarına göre yapılır. Kalınlık, bu parametrelerin tamamını doğrudan etkileyen en kritik değişkendir. Bu rehberde, yaygın sac kalınlıkları, ağırlık hesaplama formülleri, malzeme yoğunluk tabloları ve lazer/plazma kesim kalınlık limitlerini detaylı olarak bulabilirsiniz.
Yaygın Sac Kalınlıkları ve Kullanım Alanları
Sac metal imalatta standart kalınlıklar belirli aralıklarla üretilir. Her kalınlık grubunun tipik kullanım alanları farklıdır:
- 0.5-0.8mm: Elektronik cihaz kasaları, aydınlatma armatürleri, ince kabin parçaları. Hafif ve kolay şekillendirilebilir.
- 1-1.5mm: Elektrik panoları, beyaz eşya gövdeleri, havalandırma kanalları, dekoratif paneller. En yaygın kullanılan kalınlık aralığıdır.
- 2-3mm: Makine kabin ve kapakları, mobilya metal aksesuarları, orta yük taşıyan yapısal parçalar, taşıma ekipmanları.
- 4-6mm: Makine şasileri, platform tabanları, tarım makinesi parçaları, orta ağırlıktaki yapısal elemanlar.
- 8-12mm: Ağır makine gövdeleri, çelik konstrüksiyon bağlantı plakaları, flanş, tank ve silo parçaları.
- 15-25mm: Ağır konstrüksiyon, köprü elemanları, basınçlı kap ve gemi sacları, madencilik ekipmanları.
- 25-50mm: Çok ağır yapısal elemanlar, basınçlı kaplar, kırıcı astarları (Hardox). Plazma veya oksi-yakıt kesim gerektirir.
Sac Ağırlık Hesaplama Formülü
Sac metal ağırlığı, malzeme yoğunluğu kullanılarak basit bir formülle hesaplanır:
Ağırlık (kg) = Uzunluk (m) x Genişlik (m) x Kalınlık (mm) x Yoğunluk (kg/dm³)
Bu formül, dikdörtgen sac plakaları için doğrudan uygulanır. Kesim sonrası parça ağırlığı, toplam sac ağırlığından fire payı düşülerek veya CAD yazılımında hesaplanarak elde edilir.
Malzeme Yoğunluk Tablosu
| Malzeme | Yoğunluk (kg/dm³) | 1mm, 1m² Ağırlık |
|---|---|---|
| Çelik (St37, St52) | 7.85 | 7.85 kg |
| Paslanmaz Çelik (304) | 7.93 | 7.93 kg |
| Paslanmaz Çelik (316) | 7.98 | 7.98 kg |
| Alüminyum (genel) | 2.71 | 2.71 kg |
| Galvaniz Sac | 7.85 | 7.85 kg + kaplama |
| Bakır | 8.96 | 8.96 kg |
| Pirinç | 8.50 | 8.50 kg |
| Hardox | 7.85 | 7.85 kg |
Örnek Ağırlık Hesaplamaları
- 1000x2000mm, 2mm çelik sac: 1.0 x 2.0 x 2 x 7.85 = 31.4 kg
- 1000x2000mm, 3mm çelik sac: 1.0 x 2.0 x 3 x 7.85 = 47.1 kg
- 1250x2500mm, 1.5mm paslanmaz sac: 1.25 x 2.5 x 1.5 x 7.93 = 37.2 kg
- 1000x2000mm, 3mm alüminyum sac: 1.0 x 2.0 x 3 x 2.71 = 16.3 kg
- 1500x3000mm, 10mm çelik plaka: 1.5 x 3.0 x 10 x 7.85 = 353.3 kg
Fiber Lazer Kesim Kalınlık Limitleri
| Malzeme | Min. Kalınlık | Maks. Kalınlık |
|---|---|---|
| Çelik (St37/St52) | 0.5mm | 25mm |
| Paslanmaz Çelik | 0.5mm | 20mm |
| Alüminyum | 0.5mm | 12mm |
| Galvaniz Sac | 0.5mm | 6mm |
| Bakır | 0.5mm | 6mm |
| Pirinç | 0.5mm | 6mm |
| Hardox 400/450 | 3mm | 20mm |
CNC Plazma Kesim Kalınlık Limitleri
CNC plazma ile çelikte 6-50mm, paslanmazda 6-40mm, alüminyumda 6-30mm kalınlık aralığında kesim yapılabilir. 15mm üzeri kalınlıklarda plazma kesim, lazer kesime göre daha ekonomiktir.
Kalınlık Seçimi Nasıl Yapılır?
Doğru kalınlık seçimi birçok faktörün dengelenmesini gerektirir: parçanın taşıyacağı mekanik yük ve gerilme analizi, büküm gereksinimleri (kalın malzeme daha büyük büküm yarıçapı gerektirir), estetik beklentiler (ince saclar daha zarif görünüm sunar), ağırlık kısıtlamaları (taşınabilirlik, montaj kolaylığı), korozyon koruması (kalın malzeme aşınma payı bırakır) ve maliyet (kalınlık arttıkça hem malzeme hem işleme maliyeti artar). Projenize uygun optimal kalınlık konusunda Kuzey Şafak Lazer teknik ekibimizden destek alabilirsiniz.
Standart Sac Boyutları
Türkiye piyasasında en yaygın sac tabaka boyutları: 1000x2000mm, 1250x2500mm ve 1500x3000mm'dir. Kalın plakalar genellikle 2000x6000mm veya 2500x6000mm boyutlarında üretilir. Kuzey Şafak Lazer olarak fiber lazer ve CNC plazma makinelerimizin 2000x6000mm kesim tablası, standart tabaka boyutlarının tamamını karşılar.